Ἡ Ἐκκλησία, ὁ Ἅγιος Ἀλέξανδρος καὶ ὁ αἱρετικὸς Ἄρειος

Ὁ Ἅγιος Ἀλέξανδρος

                     ... Ὅταν ὁ Ἄρειος κλήθηκε στὴν Νικομήδεια γιὰ νὰ δώσει λόγο γιὰ τὴν πίστη του, κατάφερε νὰ ἐξαπατήσει τὸν αὐτοκράτορα ὑπογράφοντας μία ὁμολογία πίστεως, ὅπου ἀρκέστηκε νὰ χαρακτηρίσει τὸν Υἱὸ τοῦ Θεοῦ γεννηθέντα πρὸ αἰώνων. Ζήτησε τότε τὴν ἐπανένταξή του στὴν Ἐκκλησία καί, ὑπὸ τὴν πίεση τοῦ Εὐσέβιου Νικομηδείας, ὁ αὐτοκράτορας εἶδε μὲ εὐνοϊκὸ μάτι τὸ αἴτημά του καὶ ζήτησε ἀπὸ τοὺς ἐπισκόπους ποὺ εἶχαν συνέλθει σὲ σύνοδο στὴν Τύρο νὰ τὸ ἐξετάσουν (335). Ἡ σύνοδος αὐτή, ποὺ ἀποτελοῦνταν κατ' οὐσίαν ἀπὸ ὁπαδοὺς τοῦ Ἀρείου, στράφηκε σὲ ἄδικη κρίση κατὰ τοῦ Ἁγίου Ἀθανασίου, ἀντιμετωπίζοντάς τον ὡς μάγο θηριώδη καὶ πρόξενο διχόνοιας. Ἐνῶ ὁ Ἅγιος Ἀθανάσιος κατάφερε νὰ ἀναχωρήσει κρυφὰ γιὰ τὴν Κωνσταντινούπολη, ὅπου ματαίως προσπάθησε νὰ εἰσακουστεῖ ἀπὸ τὸν αὐτοκράτορα, ἡ σύνοδος προχώρησε στὴν καθαίρεσή του, ποὺ εἶχε ὡς κατάληξη τὴν ἐξορία του στοὺς Τρεβήρους.

           Ὁ Ἄρειος προσπάθησε νὰ ἐπιστρέψει στὴν Ἀλεξάνδρεια, ἀλλὰ ἐπειδὴ ξέσπασε στάση ἐναντίον του, ὁ αὐτοκράτορας τὸν κάλεσε πίσω στὴν Κωνσταντινούπολη, προκειμένου νὰ ἀποκαταστήσει τὴν κοινωνία του μὲ τὸν Ἅγιο Ἀλέξανδρο. Ὁ Εὐσέβιος Νικομηδείας καὶ οἱ ὑποστηρικτές του ἄσκησαν κάθε εἴδους πιέσεις στὸν ἅγιο ἱεράρχη καὶ ἄρχισαν προετοιμασίες γιὰ τὴν τέλεση Λειτουργίας στὴν ὁποία ἐπρόκειτο νὰ κοινωνήσει μὲ τὸν αἱρετικό. 

          Ὁ Ἅγιος Ἀλέξανδρος κατέφυγε στὸν ναὸ τῆς Ἁγίας Εἰρήνης καί, γονατισμένος μπροστὰ στὸ θυσιαστήριο, προσευχόταν μέρα-νύχτα μὲ δάκρυα λέγοντας στὸν Κύριο: «Ἂν ὁ Ἄρειος πρέπει νὰ συμφιλιωθεῖ μὲ τὴν Ἐκκλησία, ἄφησε τὸν δοῦλο Σου νὰ ἀπέλθει. Ἂν ὅμως εὐσπλαχνίζεσαι τὴν Ἐκκλησία Σου καὶ δὲν ἐπιθυμεῖς νὰ παραδώσεις τὴν κληρονομία Σου στὴν ντροπή, ἀπόσυρε τὸν Ἄρειο γιὰ νὰ μὴν ἐκληφθεῖ ἡ αἵρεση ὡς ἡ ἀληθὴ Πίστη». 

            Τὸ Σάββατο, παραμονὴ τῆς προετοιμαζόμενης τελετῆς, ἐνῶ βρισκόταν στὴν ἀγορά, κοντὰ στὴν στήλη ἀπὸ πορφυρίτη ποὺ εἶχε ἀνεγείρει ὁ Κωνσταντῖνος, ὁ Ἄρειος ἔνιωσε αἴφνης ἐπείγουσα ἀνάγκη ποὺ κατέληξε σὲ ρήξη τῶν σπλάχνων του μὲ ἀποτέλεσμα νὰ βρεῖ οἰκτρὸ θάνατο στὸν ἀπόπατο καὶ νὰ στερηθεῖ ἔτσι τὴν κοινωνία καὶ τὴν ζωή. Ὅταν ἔμαθε τὸ νέο, ὁ Ἅγιος Ἀλέξανδρος εὐχαρίστησε τὸν Θεό, ὄχι γιὰ τὸν θάνατο ἑνὸς ἀνθρώπου, ἀλλὰ ἐπειδὴ εἶχε δείξει γιὰ μιὰ φορὰ ἀκόμη ὅτι παρ' ὅλη τὴν ὑποστήριξη τῆς ἐξουσίας καὶ τῶν ἰσχυρῶν τοῦ κόσμου τοῦτου, ἡ αἵρεση δὲν μποροῦσε νὰ ὑπερισχύσει τῆς ἀλήθειας τῆς Ἐκκλησίας.
 

Πηγή: Νέος Συναξαριστὴς τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας,

 Ἱερομονάχου Μακαρίου Σιμωνοπετρίτου,

 Τόμος 12ος, σελ. 333   (άπόσπασμα)